Học tiếng Anh qua phim — mong ước rất đẹp, nhưng lao thẳng vào phim bản ngữ ngay từ đầu thì chẳng khác nào thử nâng tạ 100kg vào ngày đầu đến phòng tập. Bài này sắp xếp lại con đường thực tế để biến phim thành giáo trình, chia theo từng giai đoạn.
1. Vì sao phim bản ngữ lại khó
Vì đó là kịch bản. Lời thoại phim là thứ tiếng Anh đã “tinh chỉnh” do dân chuyên viết ra. So với hội thoại thường ngày, câu dài hơn, ẩn dụ và tiếng lóng đậm đặc, lại còn bị chôn vùi trong nhạc nền và hiệu ứng âm thanh. Số lượng hiện tượng lược bỏ âm — từ không được phát âm nguyên vẹn như dạng trong từ điển — cũng rất lớn.
Bạn không cần bỏ phim. Nhưng nên chèn vào giữa một bước đệm.
2. Bước đệm mạnh nhất: phỏng vấn quảng bá phim
Mỗi khi phim ra rạp, dàn diễn viên xuất hiện dày đặc trên các talkshow và phỏng vấn tạp chí. Đây chính là thời điểm vàng.
- Chủ đề đoán được: phim, vai diễn, hậu trường quay. Không có chủ đề lạ rơi xuống bất ngờ
- Hỏi một đáp một: cấu trúc câu hỏi → câu trả lời rõ ràng, dễ nhận ra chỗ ngắt
- Mà vẫn là tiếng Anh thật: tốc độ tự nhiên không theo kịch bản, tiếng gật gù, tiếng cười
Chẳng hạn bộ phỏng vấn “27 câu hỏi” của Vogue. Câu hỏi được hiển thị trên màn hình nên bạn vừa nghe vừa đoán trước tiếp theo sẽ bị hỏi gì:
We just got a few fun questions.
Chúng tôi vừa nhận được vài câu hỏi vui.
Chỉ 7 phút, video nằm trong bộ sưu tập giải trí B1. Người trung cấp muốn làm quen với tiếng Anh nhanh hơn thì chuyển sang bộ sưu tập giải trí B2 với những đoạn trò chuyện dài hơn của talkshow.
3. Ba lượt dùng phụ đề
- Lượt đầu: phụ đề tiếng Việt. Giai đoạn nắm nội dung và ngữ cảnh. Vội chuyển sang phụ đề tiếng Anh ngay ở đây thì bạn sẽ dõi bằng mắt chứ không bằng tai.
- Lượt hai: phụ đề tiếng Anh. Đối chiếu bằng chữ những âm chưa nghe ra. Nếu có app cho phép tua lại âm thanh theo từng từ (như LingoDew), hiệu suất của giai đoạn này khác hẳn một trời một vực.
- Lượt ba: không phụ đề. Nhắm mắt, chỉ còn âm thanh. Ý nghĩa đã nắm qua hai lượt trước, nên đây thuần túy là bước kiểm tra “âm có nối vào nhau và nghe ra không”.
Từ nào chưa rõ thì chạm ngay tại chỗ để xem thẻ từ điển rồi đưa vào sổ từ vựng. Với lặp lại ngắt quãng theo FSRS, từ ngày hôm sau bạn được ôn tập kèm âm thanh của video.
4. Những gì tiếng Anh phỏng vấn rèn cho bạn
Phỏng vấn người nổi tiếng là mỏ vàng những “câu ứng đáp hội thoại” mà sách giáo trình không in. Tiếng gật gù (Right, Exactly), cách nói mơ hồ (kind of, I guess), cách đáp lại tiếng cười… Những biểu hiện này khó tra từ điển, nhưng thực ra lại là nhân vật chính giữ cho một cuộc conversation đời thường tồn tại. Nếu muốn tách riêng từng cụm để luyện, các video giáo trình chuyên về ứng đáp đời thường như những câu trả lời nói sau ‘How are you?’ cũng đáng thử.
Các từ khẩu ngữ tần suất cao như “actually” hay “favorite” xuất hiện như cơm bữa trong phỏng vấn. Trước khi bước vào phim, hãy rèn tai ở tầng “thật nhưng đoán được” này — đó là con đường ngắn nhất để biến phim thành giáo trình.